Wysoka Brama odsłania tajemnice. Co z przebudową?

Zaledwie kilkadziesiąt godzin prac archeologicznych pod Wysoką Bramą wystarczyło, żeby znaleźć fragmenty średniowiecznych fortyfikacji

Roboty zaczęły się w ubiegłym tygodniu. Najpierw archeolodzy natrafili na niewypały. Zaraz potem, niecały metr pod ziemią, znaleźli umocnienia. - To fragment szyi bramnej, broniącej dostępu do miasta - wyjaśnia Stanisław Petrykowski z firmy Archeo-Discovers. Mur ten ciągnął się po obu stronach bramy.

Odnalezione pod ziemią mury, podobnie jak w innych rejonach Starego Miasta, ucierpiały w skutek prac budowlanych prowadzonych w latach 70. XX wieku. Zostały rozprute przy kładzeniu rur ciepłowniczych.

Poza umocnieniami archeolodzy odnaleźli też fragmenty szkła i ceramiki, w tym kafel piecowy, prawdopodobnie z XIX wieku, na którym jest piękny wizerunek ptaka i jelenia. To charakterystyczne ozdoby dla znajdowanych w Olsztynie kafli z tego okresu. Są też metalowe elementy. - Mogą to być nity z olsztyńskiej Wysokiej Bramy - mówi Petrykowski.

Badania archeologiczne są prowadzone, bo plac Jedności Słowiańskiej jest przebudowywany dzięki pieniądzom z Unii Europejskiej. To właśnie pod Wysoką Bramą będzie najważniejszy akcent projektu, czyli kompozycja planet nawiązująca do odkrycia dokonanego przez Mikołaja Kopernika. Na powierzchni placu będą ustawione półkule. Dodatkową atrakcją przewidzianą przez architektów jest fontanna.

Na razie nie wiadomo, czy znaleziska wpłyną na zmiany w już zatwierdzonym projekcie. - Ze wstępnych oględzin wynika, że projekt ma szansę realizacji mimo tego cennego znaleziska - mówi Aneta Szpaderska, rzecznik urzędu miasta. Archeolodzy też są dobrej myśli i twierdzą, że ułożenie podziemnych rur do fontanny będzie możliwe mimo odkrytych murów.

Badania archeologiczne zlecone przez miasto obejmują tylko fragment terenu w miejscu, gdzie będą przebiegały nowe instalacje i urządzenia pod remontowanym placem. Dlatego wiedza o tym miejscu będzie ograniczona. - Miasto będzie musiało przygotować program zabezpieczenia znalezionych reliktów - wyjaśnia Kazimierz Sobaczewski z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. - Postulatem konserwatorskim będzie też uczytelnienie murów.

"Uczytelnienie", czyli pozostawienie na powierzchni śladu - na przykład z cegieł - w miejscu, gdzie były kiedyś mury.