Konkurs na pomnik ku czci jeńców spod Olsztynka

Pomnik ma przypominać o ofiarach niemieckiego Stalagu 1B Hohenstein, w którym podczas II wojny zmarło 55 tys. więźniów.

Jak opisała "Gazeta", na ślady obozu drogowcy natrafili przed czterema miesiącami w czasie budowy drogi ekspresowej S-7 i obwodnicy Olsztynka. Prace wstrzymano, gdy koparki odsłoniły spod ziemi resztki obozowych baraków i liczne przedmioty pozostałe po jeńcach, w tym buty, fragmenty mundurów i menażki.

Jak poinformowała PAP olsztynecka sekretarz miasta Monika Wadowska, uczestnicy konkursu mają opracować koncepcję upamiętnienia blisko 55 tys. ofiar dawnego obozu jenieckiego. Na powierzchni blisko 900 mkw. powinny znaleźć się obozowe symbole - brama, wieża wartownicza i ogrodzenia z drutu kolczastego. Oprócz pomnika staną tam również tablice informacyjne, z których jedna widoczna będzie z drogi ekspresowej Warszawa - Gdańsk. Forma pomnika ma poruszać i przemawiać do wyobraźni. - Liczymy, że koncepcja, która powstanie w wyniku konkursu, przyczyni się do nawiązania swoistego dialogu ludzi z tym miejscem - powiedziała Wadowska.

Badania archeologiczne potrwają do października i nie powinny wpłynąć na harmonogram budowy drogi, której zakończenie przewidziano na połowę 2012 roku. Nadzorujący wykopaliska Hubert Augustyniak powiedział PAP, że teren obozu przebadano już wstępnie przy pomocy wykrywaczy metalu, a wkrótce archeolodzy rozpoczną właściwe prace ziemne.

Stalag 1B Hohenstein pod Olsztynkiem należał do największych obozów jenieckich w dawnych Prusach Wschodnich. Na powierzchni 35 ha znajdowało się ponad 120 baraków. Podczas wojny przez obóz przewinęło się ok. 400 tys. szeregowców i podoficerów. Blisko 55 tys. jeńców zmarło na skutek epidemii tyfusu, niedożywienia i wycieńczenia ciężką pracą. Pierwszymi jeńcami stalagu byli w 1939 r. żołnierze Armii Modlin, wzięci do niewoli w bitwie pod Mławą. W sumie więziono tutaj ok. 20 tys. Polaków, z których blisko tysiąc zmarło. W obozie przebywało również ok. 100 tys. żołnierzy radzieckich, a także Francuzi, Belgowie, Anglicy, Serbowie i Włosi.

Po wojnie teren poobozowy rozparcelowano na pola uprawne. Do dzisiaj zachował się jedynie budynek dawnej wartowni, obecnie dom mieszkalny oraz jeniecki cmentarz w pobliskiej wsi Sudwa.

Prace w konkursie rzeźbiarsko-architektonicznym na upamiętnienie ofiar stalagu, ogłoszonym przez Urząd Miejski w Olsztynku, będą przyjmowane do 19 września. Kilka dni później sąd konkursowy ma ogłosić zwycięzcę.