Beton szpeci zabytek. Urzędnikom to nie przeszkadza

Inwestycja na Artyleryjskiej oddziałuje także na zabytkowe otoczenie. Niestety nie wszędzie starczyło troski o szczegóły. Rażącym rozwiązaniem jest budowa betonowej drogi i parkingu przy zabytkowej kaplicy

Czasem nawet drobne elementy świadczą o wrażliwości projektanta. Kilkudziesięciometrowy dojazd prowadzący z ulicy Dąbrowskiego z pewnością ułatwi życie wiernym odwiedzającym funkcjonującego w kaplicy Kościoła polsko-katolickiego, a także osób chcących zwiedzać groby bliskich na tutejszym cmentarzu.

Niestety funkcjonalności nie udało się tym razem pogodzić z estetyką. Najbardziej ucierpiało właśnie otoczenie dawnej kapliczki cmentarnej Matki Boskiej Wniebowziętej. Została zbudowana w 1881 roku i aż do lat 70. XX wieku należała do parafii św. Jakuba. Potem przejęła ją parafia polsko-katolicka i to jej wierni korzystają obecnie z obiektu jako kościółka.

Budowa nowej ulicy dość drastycznie zmieniła otoczenie stojącego na wzniesieniu zabytku. Kiedyś malowniczo stojąca na wzniesieniu budowla stanowiła ciekawy element krajobrazu. Teraz jednak usunięto kilka otaczających ją drzew, powstał wspomniany dojazd prowadzący na cmentarz, a także placyk na kilka miejsc postojowych.

Patrząc od strony al. Wojska Polskiego, trudno oprzeć się wrażeniu, że ktoś nie zastanowił się nad tym, jak będzie to miejsce wyglądało po budowie drogi. Już na pierwszy rzut oka widać bowiem, że betonowa kostka, z której zbudowany został podjazd, nie pasuje do historycznej kapliczki z czerwonej cegły. - Oczywiście też wolelibyśmy, żeby była to nawierzchnia kamienna, ale nie jest to obszar wpisany do rejestru zabytków - tłumaczy Bartłomiej Skrago, rzecznik Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Zapytałem w ratuszu, dlaczego przy zabytkowym budynku wybrano akurat taki materiał. - Droga polbrukowa przy kaplicy prowadzi od ul. Dąbrowskiego i jest traktem do nowej bramy cmentarza. Wykonana jest z betonowej kostki, bo to typowy materiał stosowany w tej okolicy do budowy dróg dojazdowych - wyjaśnia Monika Stankiewicz z biura prasowego ratusza. - Droga nie znajduje się na terenie cmentarza, więc jej forma nie musiała być uzgadniana z konserwatorami.

Mimo że wykonawcy i projektanci nie mieli obowiązku konsultowania robót, to można żałować, że nikt nie pomyślał np. o zastosowaniu bruku. Tym bardziej że zaledwie kilkadziesiąt metrów stąd odzyskano duże ilości kamiennej kostki. Jest ona składowana m.in przez Miejski Zarząd Dróg Mostów i Zieleni.

Niestety wykonanie drogi od nowa będzie prawdopodobnie niemożliwe, bo oznaczałoby kolejne koszty. W grę wchodzą jednak drobne poprawki. Nie będą one jednak najprawdopodobniej zbyt gruntowne: w odległości 2 metrów od budynku kostka betonowa ma zostać wymieniona na kamienną.

Przykład kapliczki to kolejny dowód, że typowy materiał sprawdza się jedynie przy typowych obiektach. W otoczeniu zabytków potrafi natomiast zepsuć efekt. W Olsztynie nagminnie zdarza się, że remonty chodników na historycznych ulicach w praktyce oznaczają układanie właśnie betonowej kostki. Chlubnym wyjątkiem była tu rezygnacja z niej przez MZDiM przed kościołem Serca Pana Jezusa.

Od czasu do czasu jesteśmy świadkami podobnych wpadek: kilka lat temu przy schodach w parku Podzamcze zainstalowano lśniące poręcze pasujące np. bardziej do domu handlowego niż miejsca zabytkowego. Te na szczęście zostały już wymienione. Przy remoncie cmentarza św. Józefa wymieniono z kolei na nowe zabytkowe ogrodzenie.

Warto zatem zastanowić się, czy ochrona konserwatorska musi być jedyną barierą chroniącą miasto przed brzydotą? W przypadku takich wypadków jak przy Wojska Polskiego, nie sposób oprzeć się wrażeniu, że czasem wystarczyłoby nieco wyczucia i przewidywania.