Konstrukcja zamkowego dachu wisiała na włosku

Na olsztyńskim dachu położonych zostało 30 tys. nowych dachówek. W trakcie remontu wyszło na jaw, że średniowieczna konstrukcja trzymała się dosłownie cudem

Prace na zamku dobiegają już końca i, jak się okazało, remont odbył się w samą porę. Od początku konserwatorzy zwracali uwagę, że dach jest w bardzo złym stanie. W trakcie robót wyszło na jaw, że konstrukcja nad północnym, starszym skrzydłem zamku jest w jeszcze gorszym stanie niż się spodziewali. - Ze zgrozą zobaczyliśmy, że 12 krokwi z rzędu nie miało żadnego podparcia - mówi Barbara Rams, specjalista do spraw architektury w Muzeum Warmii i Mazur.

Konieczne okazały się prace dodatkowe. Spoiny na jednym ze szczytów były tak wypłukane, że nie było do czego przymocować obróbki blacharskiej. Dlatego trzeba było się zająć nie tylko dachem, ale także murami.

Muzealnicy i konserwatorzy bacznie pilnowali, żeby podczas robót jak najmniej oryginalnego materiału więźby dachowej zastępować nowym. Pozostawiono też oryginalne znaki ciesielskie, które wykonali średniowieczni budowniczowie zamku. Nic dziwnego, że drewno jest oczkiem w głowie muzealników, bo więźba na olsztyńskim zamku to prawdziwy unikat. Badania wykazały, że modrzewie i sosny nad skrzydłem południowym zostały ścięte zimą na przełomie roku 1428 i 1429, a te z północnego pochodzą z lat 1372-1373. To ewenement, który oznacza, że konstrukcje zachowały się od czasów budowy zamku.

Prace remontowe zaczęły się w wakacje. Już na początku remontu muzealnicy musieli przełknąć gorzką pigułkę: niemożliwe okazało się wykorzystanie starych dachówek z XIX wieku. Były one zbyt zniszczone. Poza tym nie wszędzie zachował się oryginalny układ mnich-mniszka - to dwie dachówki ułożone jedna na drugiej - stosowany na reprezentacyjnych budowlach. Trzeba je było zastąpić nowymi, ale zostały ułożone tak jak oryginalne mnichy-mniszki. W sumie było ok. 15 tys. par dachówek.

Jeszcze w tym roku powinna się zakończyć budowa drewnianych schodów do zamkowych piwnic. Dzięki temu muzealnicy będą mogli korzystać z trzeciej kondygnacji piwnic. Powinny być udostępnione już w przyszłym sezonie turystycznym. - Być może będzie to miejsce, w którym będziemy prezentować sztukę współczesną bądź archeologię - mówi Janusz Cygański, dyrektor Muzeum Warmii i Mazur.

Niestety są także złe wiadomości. Pilnego remontu wymaga dach na skrzydle południowym. Konserwatorzy zabytków wydali nawet nakaz robót renowacyjnych. Muzealnicy będą się starali w przyszłym roku dostać dofinansowanie na stworzenie projektu remontu więźby i dachu drugiego ze średniowiecznych skrzydeł.