Spróbujmy pogodzić obrońców alei i drogowców

Masowe wycinki drzew przydrożnych nie wynikają z obowiązującego prawa, gdyż nie zakazuje ono obecności drzew w pasie drogowym drogi publicznej. Wprost przeciwnie, szereg przepisów prawa obejmuje ochroną drzewa i krzewy, w tym rosnące w pasie drogowym. Ochrona krajobrazu, różnorodności biologicznej, a tym samym alei i drzew stanowi istotny element realizacji zasady zrównoważonego rozwoju i ma niezwykłą wartość dla obecnych i przyszłych pokoleń.

Z drugiej strony nie ulega wątpliwości, że Warmia i Mazury bez gruntownych inwestycji w infrastrukturę drogową nie mają szans na rozwój i doścignięcie bardziej rozwiniętych regionów. Dlatego też Ustawa o ochronie środowiska powinna precyzyjnie regulować zasady wydawania zezwoleń przy tego typu inwestycjach także w kwestii przydrożnych drzew, nasadzeń nowego drzewostanu i jego ochrony. Wycinki przy drogach krajowych, remontowanych czy przebudowywanych, tak jak na przykład droga krajowa nr 16 są niezbędne czy wręcz konieczne, jeśli nie ma innego wyjścia, a ich pozostawienie wstrzymałoby inwestycję. Warmia i Mazury potrzebują solidnej sieci drogowej - nie tylko dla poprawy bezpieczeństwa kierowców, lecz w szczególności dla zwiększenia konkurencyjności regionu i przyciągnięcia inwestorów.

Zacznijmy więc od przepisów prawa i ustawowego zróżnicowania pozwoleń na wycinkę drzew. Trzeba wyeliminować dowolność interpretacji oraz przypadkowość, z czym mamy do czynienia dzisiaj. Natomiast podejmować inicjatywy zwiększające świadomość władz, a także obywateli. Niewiedza w parze z wadliwym prawem jest największym zagrożeniem nie tylko dla wiekowych zasobów przyrody. Skierowałem w tej sprawie oświadczenie do Ministra Środowiska. Obecna Ustawa z 16 kwietnia 2004 roku nie zawiera takiego rozróżnienia.

Dyskusja na temat wycinki drzew w naszym regionie pomogła w upowszechnieniu problemu, ale go nie rozwiązała. Strony sporu - ekolodzy i kierowcy - jedynie umacniają swoje argumenty, zaś droga do osiągnięcia kompromisowego rozwiązania zamiast się skracać jest coraz dłuższa. Tymczasem wycinka drzew trwa w najlepsze, skutecznej regulacji prawnej nie ma, a ci, którzy podkreślają potrzebę poprawy jakości i bezpieczeństwa dróg, też nie mają się czym pochwalić. Wolne tempo inwestycji drogowych i ciągły brak środków zastępujemy mówieniem o bezpieczeństwie i szukaniem winnego.

Dostrzegam potrzebę jak najszybszych inwestycji w infrastrukturę drogową. Musimy wykorzystać szansę, jaką daje nam Unia Europejska, ponieważ środki unijne nie będą do dyspozycji bez końca. Z drugiej strony jako fizjolog roślin, świadomy ekologicznie dostrzegam i oczekuję skutecznej ochrony przydrożnych alei, gdyż stanowią one nieodłączny element krajobrazu. Wiele alei parkowych lub prowadzących do rezydencji ma wartość zabytkową i historyczną. Zadrzewienia przydrożne, harmonijnie łączą krajobraz kulturowy z krajobrazem naturalnym. Często są ważnymi ostojami bioróżnorodności, składają się z żywych roślin, pojedynczych drzew, są ważnymi korytarzami migracyjnymi, łącząc kompleksy leśne i umożliwiając migrację drobnych zwierząt i ptaków.

Chciałbym podkreślić, że zezwalając na wycinkę drzew pomija się kwestię ochrony walorów krajobrazowych, kulturowych i przyrodniczych - tak ważnych w regionie Warmii i Mazur. Dlatego będę się starał, aby Ministerstwo Środowiska podjęło wszelkie możliwe działania, poczynając od najprostszych jak akcje informacyjne i uświadamiające. Jeśli organom wydającym decyzje o wycince będzie towarzyszyła świadomość ekologiczna, znikną moje obawy o ochronę alei i drzew przydrożnych w naszym regionie.