Zostaliśmy w domu, wstyd przed całą Polską

Na Warmii i Mazurach frekwencja w eurowyborach nie przekroczyła 19 proc. i była najniższa w kraju. Liderem bierności okazało się Kozłowo. - Padał deszcz i ludziom się nie chciało - mówi sekretarz gminy

Znów znaleźliśmy się w obywatelskim ogonie. 18,9-proc. frekwencja pokazuje, co ludzie myślą o polityce i jak świadomymi są obywatelami. Dużo nam brakuje do Mazowsza, gdzie frekwencja była najwyższa i wyniosła 29,6 proc., oraz Małopolski - 28 proc. Do przedostatnich regionów zabrakło nam nieco mniej niż 1 proc. - w Opolskiem do urn poszło 19,7 proc. wyborców, a w Lubuskiem 19,6 proc. A od frekwencji zależało, ilu będziemy mieli europosłów - dwóch, czy może nawet czterech. Efekt jest taki, że przez słabą frekwencję barwy regionu w Brukseli będzie reprezentować tylko dwóch eurodeputowanych - Krzysztof Lisek (PO) i Jacek Kurski (PiS). Podobnie było w poprzedniej kadencji europarlamentu.

W rankingu warmińsko-mazurskich powiatów najgorsza frekwencja była w pow. elbląskim. Tam zaledwie udało się przekroczyć 13 proc. W ogonie ciągną się także powiaty gołdapski, bartoszycki, węgorzewski, które nie pokonały poziomu 15 proc. Ponad 18 proc. wyborców głosowało w powiatach giżyckim, mrągowskim i ełckim.

W gminnym rankingu bierności obywatelskiej prym wiedzie gm. Kozłowo koło Nidzicy. Uprawnionych do głosowania było prawie 4,8 tys. mieszkańców, tymczasem w niedzielę do urn poszło zaledwie 400 osób. To 8,3 proc. wyborców. Gorsza frekwencja była tylko... w olsztyńskim areszcie przy ul. Opolskiej. Tam głosowało 7,3 proc. osadzonych. - Nikt z kandydatów, nawet z ostatniego miejsca, nie przyjechał do nas w czasie kampanii. Ludzie nie mieli pojęcia, na kogo głosować - twierdzi Bożena Judycka, sekretarz w Urzędzie Gminy w Kozłowie. - W poprzednich wyborach samorządowych były autobusy, którymi komitety dowoziły ludzi na głosowanie. Tym razem tego nie było. Do lokalu większość musiałaby jechać rowerem. Ale padał deszcz i ludziom się nie chciało.

Jak słaba była frekwencja na prowincji, na własne oczy widziała Dorota Białowąs, p.o. dyrektora Krajowego Biura Wyborczego w Olsztynie, która w wyborczą niedzielę odwiedzała komisje w regionie. - Kiedy wizytowałam powiat piski, w jednym z lokali głosowało od rana do godz. 16 niespełna dziesięć osób - mówi.

Jedyne, czym możemy się szczycić, to fakt, że to nie na Warmii i Mazurach była komisja wyborcza, do której nie przyszedł ani jeden wyborca. To się zdarzyło w Bieczynie w Zachodniopomorskiem, gdzie mieszkańcy zbojkotowali wybory w proteście przeciw lokalnym władzom, które nie wybudowały im drogi.

Tak jak w każdym województwie, także u nas frekwencję poprawiały miasta. W Olsztynie do urn poszło 29,2 proc. mieszkańców. To duży skok. W poprzednich wyborach do europarlamentu głosowało tylko 20,5 proc. olsztynian.

Wyborczym pępkiem regionu - żeby nawiązać do akcji poszukiwania miejscowości z najwyższą frekwencją - okazało się olsztyńskie os. Redykajny. W komisji przy ul. Hozjusza kartę do głosowania do urny wrzuciło aż 46 proc. mieszkańców. - Mamy wyjątkowy mikroklimat - żartuje Jan Piekarski, przewodniczący osiedla. - Wynik jest dobry, bo to osiedle głównie domków jednorodzinnych i dosyć młodych ludzi. Tutaj mieszkają bardzo świadomi obywatelsko ludzie, którzy dają nadzieję, że także w przyszłości frekwencja będzie tu wysoka.

W czołówce były także Brzeziny i Kortowo, gdzie frekwencja również przekroczyła 40 proc. Najgorzej w Olsztynie było w komisjach przy ul. Kołobrzeskiej i Małłków. W obu frekwencja nie przekroczyła 20 proc.

Dla Gazety

Jacek Poniedziałek, socjolog z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

Jest cała lista powodów tak dramatycznej frekwencji w naszym województwie. Wyróżniamy się, bo Warmia i Mazury są specyficzne, jeśli patrzymy na nie przez pryzmat historii. Tutaj ludność napływowa od wojny nie identyfikuje się ze strukturami władzy. Identyfikujemy się z rodziną i sąsiadami, na tym koniec. W czasach realnego socjalizmu władza nie była zainteresowana, aby ludzie identyfikowali się z życiem politycznym. Było wręcz przeciwnie. Do tego, z województwa wciąż migrują młodzi ludzie.

Niska frekwencja to nie jest czerwona kartka dla Brukseli. To sprzeciw wobec naszej klasy politycznej. Społeczeństwo nie okazało się głupie i nie chce głosować na "spadochroniarzy". Ludzie nie identyfikują się z politykami spoza regionu i dlatego darowali sobie wybory. Olsztyn odstaje od reszty województwa i wypada coraz lepiej na tle kraju. Widać, że to miasto staje się coraz bardziej inteligenckie.